Không chỉ tạo nên cơn sốt phòng vé sau tuần đầu khởi chiếu, THE ODYSSEY còn nhận được “cơn mưa” lời khen từ giới phê bình, các nhà làm phim và nhiều gương mặt nổi tiếng tại Việt Nam nhờ quy mô dàn dựng choáng ngợp cùng trải nghiệm điện ảnh hiếm có. Đặc biệt, sau những suất chiếu đầu tiên, khán giả ở nhiều cụm rạp đã đồng loạt dành những tràng pháo tay kéo dài khi phim khép lại, cho thấy sức hút đặc biệt của tác phẩm trên màn ảnh rộng.
Nhà báo Diễm Quỳnh dành lời khen có cánh cho THE ODYSSEY
Lấy cảm hứng từ sử thi của Homer, bom tấn THE ODYSSEY đưa khán giả trở lại khoảnh khắc thành Troy sụp đổ, kết thúc 10 năm chinh chiến đẫm máu nhưng cũng mở ra một thập kỷ lưu lạc của Odysseus tìm về quê hương. Để tái hiện cột mốc lịch sử – thần thoại này một cách thuyết phục, Christopher Nolan và ê-kíp đã đầu tư quy mô chưa từng có, bắt đầu từ việc dựng nên thành Troy với những bối cảnh đồ sộ và chân thực bậc nhất.
Con Ngựa Thành Troy – Điểm khởi đầu của THE ODYSSEY
Cuộc chiến thành Troy (Trojan War) là cuộc chiến huyền thoại diễn ra giữa liên quân Hy Lạp (do vua Agamemnon dẫn đầu) và thành Troy kéo dài khoảng 10 năm. Theo thần thoại, cuộc chiến bắt đầu khi Paris, hoàng tử thành Troy, bắt cóc (hoặc quyến rũ) Helen – vợ của vua Menelaus xứ Sparta. Menelaus cùng anh trai Agamemnon huy động các vị vua và chiến binh Hy Lạp để đòi lại Helen, dẫn đến cuộc vây hãm thành Troy. Odysseus – vua Ithaca, nổi tiếng vì mưu trí đã nghĩ ra một kế dựng nên một con ngựa gỗ rồi cho một nhóm quân Hy Lạp trốn vào trong đó. Quân Hy Lạp ngoài thành rút đi để lại con ngựa. Tưởng như chiến thắng, phía bên kia mang ngựa vào thành như chiến lợi phẩm. Ban đêm binh lính Hy Lạp xông ra, mở cổng thành cho quân chủ lực tràn vào, tiêu diệt thành Troy.
Sau khi thành Troy thất thủ, Odysseus không thể trở về quê hương Ithaca ngay mà phải trải qua thêm 10 năm phiêu bạt trên biển, đối mặt với hàng loạt quái vật, các vị thần và vô số cám dỗ chết người. Chiến thắng ở thành Troy cũng để lại cái giá quá lớn: hàng vạn sinh mạng đã mất, còn những chiến binh như Agamemnon hay Odysseus cũng không còn là con người của họ trước khi bước vào cuộc chiến. Chính vì vậy, Con ngựa thành Troy, biểu tượng của trí tuệ và chiến thắng của người Hy Lạp, cũng đồng thời mở ra hành trình lưu đày kéo dài một thập kỷ của Odysseus, nơi ông dần đánh đổi cả ký ức, bản sắc và chính con người mình. Đó cũng là điểm khởi đầu của THE ODYSSEY.
Trái với một quan niệm phổ biến về The Iliad và The Odyssey, The Iliad thực chất không kể về hồi kết của Cuộc chiến thành Troy, còn The Odyssey chỉ nhắc đến Con ngựa thành Troy thông qua những đoạn hồi tưởng ngắn. Vì việc tái hiện cuộc đột nhập và sự sụp đổ của thành Troy là một mắt xích quan trọng trong phiên bản chuyển thể của mình, Christopher Nolan đã mở rộng nguồn tư liệu vượt ra ngoài Homer. Ông kết hợp các chi tiết và nhân vật từ những tác phẩm cổ đại còn lưu giữ, vốn mô tả đầy đủ hơn về mưu kế Con ngựa thành Troy, tiêu biểu như thiên sử thi The Aeneid của nhà thơ La Mã Virgil cùng vở bi kịch Agamemnon của Aeschylus.
The Aeneid kể câu chuyện thành Troy từ góc nhìn của Aeneas – một hoàng tử Troy sống sót sau khi thành phố sụp đổ. Bộ thơ mô tả chi tiết đêm thành Troy thất thủ: con ngựa gỗ, cuộc tàn sát, cái chết của vua Priam, và cảnh Aeneas cõng cha già Anchises cùng dẫn con trai chạy trốn khỏi thành phố rực lửa. Họ lang thang khắp Địa Trung Hải, và cuối cùng trở thành tổ tiên huyền thoại của người La Mã.
Trong khi đó, ở bi kịch Agamemnon của Aeschylus là phần đầu của bộ ba bi kịch Oresteia khai thác câu chuyện gia đình vị tướng tổng chỉ huy Hy Lạp. Agamemnon trở về sau chiến thắng, nhưng đón chào ông là sự thù hận của người vợ Clytemnestra vì ông từng hiến tế con gái họ, Iphigenia, để đổi lấy gió thuận cho hạm đội ra khơi đánh Troy.
Cả hai tác phẩm cổ đại đều đồng thuận rằng thắng lợi ở Troy không phải là một chiến công hiển hách mà nó luôn kéo theo hậu quả tàn khốc, dù là sự lưu vong (Aeneid) hay sự trả thù trong chính gia đình (Agamemnon).
Tái hiện cuộc chiến thành Troy
Aït Benhaddou, quần thể kiến trúc cổ của Morocco nằm dưới chân dãy Atlas, trở thành nền móng để nhà thiết kế sản xuất Ruth De Jong xây dựng đại cảnh thành Troy với bối cảnh bao quanh 360 độ. Đoàn phim mở đầu quá trình quay bằng chính trường đoạn thành Troy thất thủ. Christopher Nolan chia sẻ: “Chúng tôi cần cảnh này có quy mô thực sự khổng lồ và mang lại cảm giác đắm chìm tối đa.”
Bối cảnh thành Troy được xây dựng với quy mô hiếm thấy: hơn 10.000 m² cùng 60 công trình kiến trúc đủ chỗ cho 2000 diễn viên quần chúng. Trong đó đền thờ Athena là công trình lớn nhất trên phim trường, rộng khoảng 14,8 m, dài 26,3 m và cao 11,3 m. Toàn bộ hệ thống bậc đá khổng lồ dẫn lên quảng trường và đền thờ đều được xây dựng hoàn toàn bằng tay. Ngoài ra đoàn phim còn dựng cổng thành Troy có thể đóng mở cùng hệ thống tường thành và lỗ châu mai.
Mọi yếu tố đều được tính toán để hòa quyện hoàn toàn với kiến trúc cổ của Aït Benhaddou, giúp tạo nên cảm giác về một thành Troy rộng lớn ngay trước ống kính, thay vì dựa vào kỹ xảo. Để tăng thêm sức sống cho thành phố, đoàn phim còn vận chuyển bằng cần cẩu 15 cây ô liu trưởng thành vào bối cảnh mới xây dựng.
Aït Benhaddou, quần thể kiến trúc cổ của Morocco nằm dưới chân dãy Atlas, trở thành bối cảnh tái hiện thành Troy huyền thoại
Ngay cả Tom Holland, người đã dành hơn một thập kỷ tham gia những bom tấn quy mô khổng lồ của Vũ trụ Điện ảnh Marvel với vai Spider-Man, cũng thừa nhận mình bị choáng ngợp khi lần đầu đặt chân đến phim trường THE ODYSSEY tại Morocco.
Anh nhớ lại: “Tôi còn nhớ mình đã đi bộ dọc bãi biển suốt khoảng nửa tiếng. Trước mắt tôi chỉ toàn là lính Hy Lạp, rồi lại lính Hy Lạp, thuyền Hy Lạp, rồi lại lính Hy Lạp, chiến tranh thành Troy, thêm thuyền Hy Lạp, thêm lính Hy Lạp… Tôi không biết có phải mình đang phóng đại không, nhưng cảm giác như kéo dài hàng cây số vậy. Tôi quay sang hỏi một trợ lý sản xuất: “Đoàn làm phim đâu rồi? Chỗ này trông như Hy Lạp cổ chứ chẳng giống phim trường gì cả.”
Thành cổ rực lửa
Khi Christopher Nolan và quay phim van Hoytema lên kế hoạch quay phân cảnh lớn đầu tiên, cảnh cướp phá thành Troy, họ quyết định quay vào ban đêm. Điều này đặt ra một thách thức: làm sao chiếu sáng đúng cách cho bối cảnh rộng lớn cùng hàng nghìn diễn viên quần chúng bằng máy quay phim IMAX, sao cho vẫn giữ được cảm giác chân thực của thời kỳ mà đuốc là nguồn sáng duy nhất?
“Tôi thực sự muốn biến Troy thành một đấu trường mà chúng tôi có thể bước vào và quay theo bất kỳ hướng nào, nơi mọi góc nhìn đều chân thực, không bị chiếu sáng bởi đèn phim,” van Hoytema chia sẻ. “Tôi thực sự muốn chiếu sáng toàn bộ phim bằng lửa thật. Nhưng quan trọng nhất là vấn đề an toàn. Làm sao để tạo ra một thế giới được chiếu sáng bằng lửa mà không cần dùng lửa thật?”
Để làm được điều này, van Hoytema và ê-kíp đã hợp tác với một nhà cung cấp bên ngoài để chế tạo thứ họ gọi là “pyrahedron” – những bảng mạch hình tam giác gắn các cụm đèn LED hình lục giác, phát ra ánh sáng có màu sắc và chuyển động giống hệt ngọn lửa: “Ban đầu tôi chỉ định làm một số lượng nhỏ, nhưng rồi nó trở thành một dự án khá lớn. Chúng tôi có cả một đội ngũ lắp ráp, sản xuất hàng nghìn chiếc và vận chuyển đến cho chúng tôi. Chỉ riêng phân cảnh Troy, chúng tôi đã dùng đến hàng trăm chiếc, rải khắp bối cảnh thành phố, tạo ra đúng chất lượng ánh sáng lửa mà chúng tôi mong muốn.”
Con ngựa thành Troy
Không thể có cuộc chiến thành Troy nếu thiếu đi Con ngựa thành Troy. Christopher Nolan bước vào dự án với một hình dung rất rõ ràng. Thực tế, ông đã suy nghĩ về hình tượng này từ đầu những năm 2000, khi từng có thời gian ngắn được cân nhắc làm đạo diễn cho bộ phim “Troy” (2004). Trong phiên bản của Nolan, kế hoạch của Odysseus được điều chỉnh để trở nên hợp lý hơn về mặt chiến thuật.
Thay vì hình ảnh quen thuộc về một con ngựa khổng lồ đặt trên bánh xe, con ngựa trong phim được ngụy trang như một lễ vật dâng lên thần biển Poseidon, bị sóng biển đánh dạt vào bờ.Nolan giải thích: “Nếu muốn khán giả tin rằng người Troy sẽ thật sự đưa món quà ấy vào trong thành, thì mưu kế đó phải đủ thuyết phục. Vì vậy tôi nảy ra ý tưởng rằng khi người Troy phát hiện ra con ngựa, nó đang nửa chìm lấp trong cát và sóng biển.”
Đoàn phim chế tạo nhiều phiên bản khác nhau của Con ngựa thành Troy để phục vụ từng địa điểm quay. Mỗi con ngựa đều cao gần 11 mét. Nolan yêu cầu tất cả đều không có bánh xe, mà con ngựa phải được kéo lê trên đồng bằng Troy bằng sức người. Đó là một thử thách về mặt kỹ thuật khi phải thiết kế các mẫu ngựa có thể chịu đựng được sự va đập, mài mòn trên địa hình. Đến cuối ngày, dù “tơi tả” theo lời nhà thiết kế sản xuất Ruth De Jong, nhưng những con ngựa cũng đã hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
THE ODYSSEY quy tụ dàn diễn viên đình đám với Matt Damon trong vai Odysseus, Anne Hathaway vai Penelope, cùng Tom Holland vai Telemachus – con trai của cặp đôi hoàng gia Ithaca. Bên cạnh đó là sự góp mặt của Zendaya, Charlize Theron, Lupita Nyong’o, Robert Pattinson, Elliot Page và Benny Safdie, tạo nên một dàn diễn viên hiếm có trên màn ảnh rộng.
THE ODYSSEY (tựa gốc: THE ODYSSEY) đang chiếu tại rạp.
Trailer.