Bỏ qua nội dungTuần này, Lời Cảnh Báo tiếp tục mang đến những trương trình thời sự được dư luận đặc biệt quan tâm, trong đó có Ăn kiêng theo hướng dẫn trên mạng để giảm cân – Lợi bất cập hại; Đừng bỏ qua khám sức khỏe định kỳ cho trẻ.
Ăn kiêng theo hướng dẫn trên mạng để giảm cân – Lợi bất cập hại
Ăn kiêng từ lâu đã trở thành phương pháp phổ biến được nhiều người lựa chọn để kiểm soát cân nặng, cải thiện dóc dáng và hướng tới lối sống lành mạnh. Thế nhưng, trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, người dùng đã bị “bội thực” bởi hàng loạt công thức giảm cân siêu tốc được quảng cáo bằng những lời hứa hẹn có cánh như “thanh lọc cơ thể”, “đốt mỡ thần tốc chỉ sau vài ngày”. Tin theo những xu hướng lan truyền thiếu kiểm chứng này, không ít người đã phải trả giá đắt bằng chính sức khỏe và tính mạng của mình.
Trường hợp của chị N.T.M (23 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) là một bài học nhãn tiền. Sau khi xem các video hướng dẫn giảm cân trên mạng, chị M. đã tự áp dụng chế độ uống nước ép detox và kẹo giảm cân cấp tốc mà không tham khảo ý kiến chuyên gia.
“Những ngày đầu, tôi thấy cân nặng sụt nhanh từ 4 – 5 kg nên rất phấn khởi. Nhưng chỉ vài ngày sau, tôi rơi vào trạng thái hoa mắt, chóng mặt, tay chân run rẩy và buồn nôn liên tục. Đến khi vào bệnh viện khám, bác sĩ cảnh báo các dấu hiệu đã chuyển biến rất xấu, nguy cơ dẫn đến suy thận”, chị M. bàng hoàng nhớ lại.
Trường hợp của chị M. không phải cá biệt. Nhiều trào lưu như nhịn ăn gián đoạn sai cách, cắt bỏ hoàn toàn tinh bột (Carbohydrate) hay uống detox thay cơm đang lan truyền chóng mặt. Phần lớn các công thức này chỉ dựa trên trải nghiệm cảm tính cá nhân, hoàn toàn không có cơ sở y khoa cho từng thể trạng riêng biệt.
Theo các bác sĩ chuyên khoa Dinh dưỡng, việc ép cân siêu tốc hoặc cắt giảm chất dinh dưỡng cực đoan gây ra những tổn hại nguy hiểm cho cơ thể. Thứ nhất, thiếu hụt vi chất nghiêm trọng. Cắt bỏ hoàn toàn Carbohydrate (cơm, khoai) khiến cơ thể thiếu hụt các Vitamin nhóm B. Cắt giảm quá mức chất béo làm suy giảm khả năng hấp thụ các Vitamin tan trong dầu quan trọng như A, D, E, K. Thứ hai, mất nước, teo cơ thay vì giảm mỡ. Giảm cân thần tốc thực chất là quá trình rút nước và làm suy giảm khối cơ bắp, khiến cơ thể mệt mỏi, rụng tóc kéo dài, kiệt sức thay vì đốt cháy mỡ thừa. Thứ ba, rối loạn hành vi ăn uống và hiệu ứng Yoyo. Thiếu hụt năng lượng trường kỳ dẫn đến căng thẳng tâm lý. Khi không thể chịu đựng thêm, người ăn kiêng có xu hướng ăn bù vô độ, khiến cân nặng tăng vọt trở lại, thậm chí tệ hơn thời điểm ban đầu.
PGS.TS. Trịnh Khánh Sơn khẳng định, mục tiêu của giảm cân là cải thiện sức khỏe tổng thể chứ không phải bằng mọi giá hạ số cân trên bàn cân điện tử. Một lộ trình giảm cân an toàn, chuẩn khoa học cần tuân thủ các nguyên tắc sau: Thứ nhất, tốc độ giảm cân tiêu chuẩn là chỉ nên giảm từ 0,5 kg đến 1 kg/tuần. Thứ hai, có chế độ dinh dưỡng cân bằng, ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu Protein chất lượng cao; hạn chế tối đa thực phẩm siêu chế biến và đồ uống nhiều đường. Thứ ba, tăng cường vận động, duy trì tập luyện thể thao ít nhất 150 phút/tuần, kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp. Thứ tư, cá nhân hóa lộ trình, người có bệnh lý nền, thừa cân, béo phì cần được bác sĩ chuyên khoa khám và tham vấn trực tiếp trước khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn nào.
Ăn kiêng không sai, nhưng áp dụng máy móc theo các trào lưu trên mạng xã hội là hành động “đánh cược” với sức khỏe. Trước khi bắt đầu bất kỳ chế độ giảm cân nào, hãy lắng nghe cơ thể và tham khảo ý kiến từ các chuyên gia y tế để bảo vệ trọn vẹn sức khỏe của chính mình.
Đừng bỏ qua khám sức khỏe định kỳ cho trẻ
Nhiều phụ huynh thường có suy nghĩ đơn giản: một đứa trẻ ăn ngoan, ngủ tốt, chạy nhảy nhanh nhẹn đồng nghĩa với việc hoàn toàn khỏe mạnh. Tuy nhiên, suy nghĩ “có bệnh mới đi khám” đang khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh hối hận khi các căn bệnh hiểm nghèo bùng phát ở giai đoạn muộn. Bên cạnh đó, các chuyên gia y tế cũng vừa đưa ra lời cảnh báo quan trọng về nguy cơ đột tử khi vận động gắn sức đối với những người có bệnh lý tim mạch âm thầm, chưa được tầm soát.
Trường hợp của nhiều phụ huynh nhập viện cấp cứu cho con gần đây là bài học đắt giá. Nhiều trẻ nhỏ vẫn sinh hoạt hoàn toàn bình thường nhưng bất ngờ bị xỉu hoặc sốt kéo dài. Đến khi vào viện, bác sĩ mới phát hiện các căn bệnh nguy hiểm như u xơ túi mật bẩm sinh hay các biến chứng nhiễm trùng đã tiến triển đến giai đoạn phức tạp.
“Tôi thấy con chơi đùa bình thường nên nghĩ khi nào sốt, ho mới cần gặp bác sĩ. Đến khi con bị xỉu, đưa vào viện kiểm tra thì bác sĩ báo cháu bị u túi mật bẩm sinh đã ở giai đoạn phức tạp. Giá như tôi đi khám tổng quát định kỳ cho con sớm hơn…”, một phụ huynh nghẹn ngào chia sẻ.
BS CKI Nguyễn Thị Hạnh Trang khẳng định: Ăn ngon, ngủ tốt là dấu hiệu tích cực nhưng không phải thước đo cho thấy trẻ hoàn toàn không có bệnh. Khám sức khỏe định kỳ không chỉ là phát hiện bệnh mà còn là đánh giá sự phát triển toàn diện về thể chất, tâm lý và vận động của trẻ.
Thứ nhất, tầm soát dị tật bẩm sinh và rối loạn chuyển hóa, phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm như đái tháo đường, mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ hay vẹo cột sống học đường, tật khúc xạ, nghe kém. Thứ hai, đánh giá chuẩn xác vi chất dinh dưỡng, nhận diện sớm tình trạng suy dinh dưỡng hoặc thừa cân béo phì để điều chỉnh chế độ ăn uống kịp thời. Thứ ba, phát hiện sớm tâm lý bất ổn, trẻ nhỏ thường che giấu áp lực học tập hoặc căng thẳng từ bạn bè, gia đình đằng sau vẻ ngoài vui vẻ. Khám tâm lý giúp ngăn ngừa các rối nhiễu hành vi kéo dài.
Bên cạnh sức khỏe trẻ em, các biến cố ngừng tim, đột tử khi tập luyện thể thao (chạy bộ, đá bóng, gym) cũng đang có xu hướng gia tăng do người tập mang bệnh lý tim mạch tiềm ẩn mà không hề hay biết.
Bệnh lý tim mạch được chia làm hai nhóm nguy cơ chính theo độ tuổi. Nhóm dưới 35 tuổi: Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các bệnh lý di truyền, dị tật tim bẩm sinh hoặc bất thường động mạch vành vốn không có biểu hiện lúc nghỉ ngơi. Nhóm trên 35 tuổi: Nguyên nhân hàng đầu là bệnh lý xơ vữa mạch máu, gây thiếu máu hoặc cơ thót tim khi cơ thể vận động ở cường độ cao. Những dấu hiệu báo động cần dừng tập ngay lập tức bao gồm: Đau, tức ngực hoặc cảm giác đè nặng vùng ngực; khó thở dữ dội, choáng váng, chóng mặt, hồi hộp trống ngực; có tiền sử từng bị ngất xỉu khi vận động hoặc gia đình có người đột tử khi còn trẻ.
Để đảm bảo an toàn, người tham gia thể thao cường độ cao nên thực hiện các nghiệm pháp y khoa hiện đại như siêu âm tim gắn sức bằng xe đạp hoặc nghệ thuật nghiệm pháp gắn sức tim phổi để bác sĩ mô phỏng khả năng chịu đựng của tim, từ đó đưa ra lời khuyên vận động phù hợp.
Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Đừng đợi đến khi con trẻ phát bệnh nặng hay cơ thể gặp biến cố nguy hiểm trên sân tập mới tìm đến y tế. Việc duy trì lịch khám sức khỏe tổng quát định kỳ là lá chắn an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe cho chính bạn và những người thân yêu.
Lời Cảnh Báo là một chương trình thời sự, phản ánh những vấn đề đang được xã hội quan tâm, cung cấp cho người dân nhiều kiến thức bổ ích về các lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống như: kinh tế, sức khỏe, giáo dục, an ninh trật tự, xã hội…
Chương trình được phát sóng lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và Phát thanh, Truyền hình Vĩnh Long phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.
Vanhoadautu.vn
