Bỏ qua nội dungCâu Chuyện Cuộc Sống tuần này tiếp tục lên sóng với những câu chuyện: Vượt qua áp lực hành trang trưởng thành của con trẻ; Khi sở thích trở thành nghề nghiệp và Bảo vệ sức khỏe tâm thần học sinh trong kỷ nguyên số.
Vượt qua áp lực hành trang trưởng thành của con trẻ
Trong hành trình trưởng thành, bất kỳ đứa trẻ nào cũng phải đối mặt với muôn vàn áp lực từ học tập, các mối quan hệ xã hội cho đến những thất bại đầu đời. Xuất phát từ tình yêu thương, không ít bậc phụ huynh thường có xu hướng bao bọc, xót con nên vội vã đứng ra giải quyết mọi vấn đề thay trẻ. Tuy nhiên, sự che chở quá mức này vô tình tước đi cơ hội để các em rèn luyện khả năng thích ứng và bản lĩnh đương đầu với thử thách.
Lý giải về nguyên nhân khiến trẻ dễ chùn bước, ThS. Phạm Thị Bích Phượng – Chuyên gia Tâm lý nhận định: “Trong cách giáo dục của cha mẹ, có thể vì mình áp lực, mình bảo bọc, mình giúp để cho con tránh khỏi những cái khó khăn thì vô tình làm cho trẻ mất đi cơ hội được trải nghiệm, được thực hành và có kỹ năng.”. Thêm vào đó, tác động từ những video ngắn trên mạng xã hội mang lại cảm giác thỏa mãn tức thời cũng làm thui chột sự kiên nhẫn, khiến trẻ ưu tiên chọn sự dễ chịu tạm thời thay vì dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn.
Để giúp con xây dựng “kháng thể” vững chắc trước những sóng gió, cha mẹ cần thay đổi phương pháp tiếp cận. ThS. Nguyễn Thị Ngọc Vui – Chuyên gia Tâm lý đưa ra lời khuyên: “Trước hết ba mẹ sẽ đón nhận những cảm xúc của con thay vì là kết quả… và tập trung vào việc con học được điều gì, nhận ra điều gì từ sau những cái khó khăn này”. Việc cha mẹ tán thưởng từ những nỗ lực nho nhỏ thay vì đợi đến lúc giải quyết xong toàn bộ vấn đề mới khen ngợi sẽ tiếp thêm động lực to lớn cho trẻ.
Đồng hành cùng con không có nghĩa là bao bọc, cũng không phải là mặc kệ trẻ tự xoay sở trong bế tắc. Phụ huynh hãy mạnh dạn tạo không gian để con được phép thử, phép sai và tự đứng lên. ThS. Phạm Thị Bích Phượng nhấn mạnh: “Con sẽ vẫn phải đi trên hành trình của chính mình nhưng cha mẹ sẽ là người đồng hành không bỏ mặc, không mặc kệ nhưng không làm thay.”. Khi cha mẹ lùi lại một bước để trở thành người hướng dẫn thấu cảm, trẻ sẽ từng bước phá vỡ vỏ bọc thụ động, hình thành bản lĩnh vững vàng để tự tin làm chủ cuộc đời.
Khi sở thích trở thành nghề nghiệp
Lựa chọn nghề nghiệp luôn là một trong những cột mốc quan trọng nhất của tuổi trẻ. Ngày nay, xu hướng chọn ngành học và công việc dựa trên sở thích cá nhân đang ngày càng phổ biến. Khi được sống và làm việc với đam mê, người trẻ có thêm động lực to lớn để tự tìm tòi, sáng tạo và cống hiến hết mình. Thế nhưng, thực tế chốn công sở không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng. Đằng sau lớp vỏ bọc hào nhoáng của bất kỳ ngành nghề nào cũng là vô vàn áp lực vô hình: những đêm thức trắng chạy dự án, đòi hỏi khắt khe về thể lực, hay những yêu cầu giao tiếp phức tạp mà chỉ một chữ “thích” là chưa đủ để bám trụ.
Sở thích là điểm xuất phát lý tưởng, nhưng nếu chỉ đuổi theo cảm xúc mà bỏ qua lăng kính thực tế, người trẻ rất dễ rơi vào ảo mộng. Đánh giá về vấn đề này, ông Trần Anh Tuấn – Phó Chủ tịch Hội Giáo dục Nghề nghiệp TP.HCM nhận định: “Đam mê giúp con người có thêm năng lượng để vượt qua những áp lực, những giai đoạn khó khăn trong sự nghiệp. Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ dựa vào cảm xúc, không tìm hiểu thực tế nghề nghiệp và không đáp ứng được nhu cầu thị trường lao động thì điều này sẽ dẫn đến sự thất vọng”.
Để đam mê thực sự “sống sót” và đơm hoa kết trái, năng lực mới là yếu tố cốt lõi. Cô Nguyễn Thị Thu Hiền – Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kinh tế Du lịch TP.HCM chia sẻ: “Khi bạn có năng lực, bạn tạo ra kết quả công việc, bạn tạo ra giá trị cho bản thân thì ở đâu đó nó sẽ hình thành đam mê… Nếu như bạn chọn được một công việc mà nó có luôn cả đam mê và có luôn cả năng lực thì chúng ta mới đi một cái hành trình đường dài”.
Một sự nghiệp vững chắc không thể được xây dựng bằng những mộng tưởng viển vông. Để tránh khỏi cạm bẫy chán nản, người trẻ cần đưa ra quyết định dựa trên sự giao thoa của bốn yếu tố: lấy sở thích làm động lực, phát triển năng lực chuyên môn làm bệ phóng, bám sát nhu cầu thực tế của thị trường lao động và cân nhắc kỹ lưỡng điều kiện tài chính gia đình. Khi đam mê được dẫn dắt bởi trí tuệ và bắt rễ sâu vào thực tế xã hội, khát vọng nghề nghiệp mới thực sự trở thành một sinh kế bền vững và thành công.
Bảo vệ sức khỏe tâm thần học sinh trong kỷ nguyên số
Điện thoại và mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong thế giới của học sinh hiện đại. Bên cạnh những tiện ích học tập và giải trí vượt trội, không gian mạng cũng bủa vây các em bởi vô vàn áp lực vô hình. Việc chìm đắm quá lâu trước màn hình không chỉ khiến trẻ lười vận động, thu mình lại mà còn dễ bị cuốn vào vòng xoáy so sánh bản thân, tự ti và lo âu trước những bình luận tiêu cực. Nhiều phụ huynh phải thừa nhận sự hoang mang khi chứng kiến con em mình ngày càng cáu gắt và mất dần sự kết nối với gia đình.
Cảnh báo về mức độ nghiêm trọng của thực trạng này, TS. Phạm Thị Thúy – Chuyên gia Xã hội học nhấn mạnh: “Rất nhiều trường hợp trẻ có vấn đề rối loạn cảm xúc, rối loạn hành vi nhưng không được thăm khám… Khi trẻ bị lệ thuộc vào thiết bị công nghệ, trẻ không còn thời gian để vận động thể chất… dẫn đến mất kết nối với người lớn, với thế giới xung quanh”. Kéo theo đó là sự suy giảm nghiêm trọng về chất lượng giấc ngủ, khả năng tập trung và thành tích học tập.
Để kiến tạo “lá chắn” bảo vệ con, sự cấm đoán cực đoan hay tịch thu điện thoại không phải là giải pháp bền vững. Thay vào đó, người lớn cần dạy trẻ cách sử dụng công nghệ có ích và thiết lập giới hạn thời gian hợp lý theo từng độ tuổi (như quy tắc nghỉ mắt sau 20 phút, hạn chế tối đa với trẻ nhỏ). Đồng quan điểm về vai trò của gia đình, TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh – Trưởng khoa Xã hội học, Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG TP.HCM) đưa ra lời khuyên: “Không còn cách nào khác là cha mẹ phải tương tác nhiều hơn với con để con có thể thoải mái chia sẻ với cha mẹ hơn”. Phụ huynh cần đồng hành cùng con trong giờ học trực tuyến, tạo không gian trò chuyện cởi mở, không phán xét để con dám nói lên những rắc rối đang gặp phải.
Trong kỷ nguyên số, bảo vệ sức khỏe tinh thần của học sinh hoàn toàn không đồng nghĩa với việc cách ly các em khỏi công nghệ. Khi được trang bị kỹ năng sử dụng mạng an toàn, biết cân bằng giữa thế giới ảo và thực tại, cùng sự nâng đỡ sát sao, thấu cảm từ gia đình và nhà trường, con trẻ sẽ rèn luyện được bản lĩnh để tự tin làm chủ công nghệ, làm chủ chính cuộc đời mình.
Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
Vanhoadautu.vn
