Nhân kỷ niệm Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4/2026 và hưởng ứng Chỉ thị 04-CT/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa đọc, nâng cao chất lượng xuất bản và xây dựng xã hội học tập trong thời kỳ mới, ba đơn vị xuất bản và phát hành uy tín hàng đầu Việt Nam gồm Alpha Books, First News và Đông A đã chính thức ký kết và công bố thành lập "Liên minh phát triển xuất bản & văn hóa đọc Việt Nam" (Vietnam Reading Alliance – VRA) tại Hà Nội.

Sự ra đời của VRA là hành động thiết thực, cụ thể của các đơn vị trong ngành xuất bản nhằm hiện thực hóa các định hướng của Đảng và Nhà nước, đồng thời đánh dấu bước chuyển quan trọng từ hợp tác đơn lẻ sang liên kết có chiều sâu, có tổ chức và có cam kết dài hạn trong toàn ngành.

Trong vài năm trở lại đây, thị trường sách có nhiều thay đổi: hành vi đọc phân tán hơn, kênh bán hàng đa dạng hơn, chi phí vận hành cao hơn. Mỗi đơn vị đều có cách thích nghi riêng, nhưng có những việc nếu làm riêng lẻ sẽ rất khó đi xa, đặc biệt là các hoạt động như hội sách hay các chương trình phát triển văn hóa đọc dài hạn. Vì vậy, chúng tôi chọn ngồi lại với nhau. Mỗi đơn vị tham gia đều có thế mạnh và đã làm tốt phần việc của mình trong nhiều năm:

• Sự thức thời, nhạy bén với những dòng sách quản trị, kinh doanh và tri thức nền tảng của Alpha Books.
• Sự sâu sắc, nhân văn hợp thời đại, luôn đánh thức tình yêu thương, ý chí và nghị lực sống từ những cuốn sách của First News - Trí Việt.
• Sự tỉ mỉ, chú trọng nội dung và hình thức, từ những ấn bản phổ thông đến các dòng sách được đầu tư về mỹ thuật và kỹ thuật chế tác của Đông A.

VRA xác định 6 trụ cột hoạt động trong giai đoạn 2026-2030:

1. Tổ chức hội sách và các sự kiện văn hóa đọc trên toàn quốc: Thực hiện hàng trăm hội sách theo mô hình hiện đại, có sức lan tỏa, trải rộng khắp các tỉnh thành, đưa sách đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt tại các địa phương còn ít tiếp cận với văn hóa đọc.

2. Đóng góp và cổ vũ cho văn hóa đọc trong cộng đồng: Chủ động tổ chức và tham gia các chiến dịch truyền thông, sự kiện cộng đồng và các hoạt động khơi dậy tình yêu sách trong xã hội từ đô thị đến nông thôn, từ người lớn đến thế hệ trẻ.

3. Tư vấn và phát triển điểm đọc tại trường học và cộng đồng: Hỗ trợ xây dựng hàng nghìn điểm đọc và thư viện tại các trường học, khu dân cư và cộng đồng địa phương; tư vấn phát triển mô hình tiết đọc sách thường xuyên, giúp hình thành thói quen đọc bền vững từ lứa tuổi học đường.

4. Vận động và phát triển hệ thống thư viện tư nhân, thư viện doanh nghiệp: Tích cực tham gia vận động, tư vấn và hỗ trợ hình thành hệ thống thư viện tại các doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng dân cư, mở rộng không gian tiếp cận tri thức ra ngoài môi trường học đường, hướng đến mục tiêu 1 triệu độc giả học tập suốt đời.

5. Vận động chống sách lậu, bảo vệ bản quyền: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động toàn ngành và xã hội tuân thủ nghiêm quy định về bản quyền; xây dựng môi trường xuất bản lành mạnh, minh bạch và chuyên nghiệp, bảo vệ quyền lợi chính đáng của tác giả, dịch giả, nhà xuất bản và người đọc.

6. Chia sẻ kinh nghiệm và đào tạo nhân sự cho ngành xuất bản: Tạo diễn đàn để các đơn vị trong liên minh và toàn ngành cùng chia sẻ kinh nghiệm quản trị, vận hành và phát triển; đồng thời triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân sự chất lượng cao, đặt nền móng cho một ngành xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững trong dài hạn.

Đại diện cho First News, Ông Nguyễn Văn Phước nhấn mạnh: “Đọc sách không đơn thuần là tiếp nhận thông tin, đó là quá trình "gạn đục khơi trong" giữa đại dương dữ liệu. Mỗi cuốn sách bạn cầm trên tay hôm nay là một viên gạch xây nên nền tảng tư duy độc lập và bản sắc dân tộc. Hãy cùng chúng tôi biến việc đọc thành một nhu cầu thiết yếu như hơi thở, để tri thức thực sự trở thành sức mạnh đưa Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới.”

Liên minh này mới bắt đầu, và chắc chắn sẽ còn phải điều chỉnh trong quá trình làm, nhưng việc bắt đầu với nguyên tắc rõ ràng, cách làm minh bạch, cộng với sự nhiệt tình và đoàn kết của từng thành viên là điều cần thiết để VRA phát triển bền vững ở Việt Nam.

Lam Giang